Arxeoloqlar Serbiyada 4600 illik qızıl diadem aşkar ediblər

Serbiyada arxeoloqlar qızıl diadem və insan dişləri olan qədim dəfnlər aşkar ediblər ki, bu da Balkanlarda Tunc dövrü xronologiyasının yenidən nəzərdən keçirilməsinə kömək edib.

Serbiya Arxeologiya İnstitutunun tədqiqatçıları üç dəfn yerindən - Vajuqa-Pesak, Qolokuta-Vizić və Şljunkara-Zemundan tapılan tapıntıların yeni radiokarbon tarixləndirmə təhlillərini aparıblar. Nəticələr göstərib ki, onlardan bəziləri əvvəllər düşünüləndən xeyli qədimdir.

Şljunkara-Zemun ərazisindəki dəfn, kəllənin yanında dekorativ perforasiyaları və bərkitmə üçün dəlikləri olan qızıl diadem tapıldığı üçün alimlərin xüsusi diqqətini cəlb edib. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, bu cür zərgərlik əşyaları mərhumun yüksək sosial statusuna işarə edə bilər.

Lakin əsas sensasiya qızıl artefaktlar deyil, radiokarbon tarixləndirməsi üçün istifadə edilən üç insan dişi idi. Bunlar bizə dəfnlərin yaşını dəqiqləşdirməyə və Serbiyadakı Erkən və Orta Tunc dövrünün əvvəlki xronologiyasına şübhə ilə yanaşmağa imkan verdi.

Ən qədim dəfn Dunay sahillərindəki Vajuqa-Pesakda tapılıb. Dişin təhlili göstərib ki, məzar eramızdan əvvəl 2663-2474-cü illər arasındadır və təxminən 4600 illikdir.

Arxeoloqların fikrincə, bu, əvvəllər düşünüləndən daha erkən bəzi mədəni ənənələrin ortaya çıxmasına işarə edə bilər.

Məzarda əyilmiş vəziyyətdə dəfn edilmiş yetkin bir qadın, keramika qab və küpə tapılıb. Yeni tarixləndirmə həmçinin bölgə ilə Somogyvar-Vinkovci mədəniyyəti və Karpat hövzəsi arasında daha sıx əlaqələrin olduğunu göstərir.

Başqa bir dəfn yeri olan Qolokut-Vizic, Orta Tunc dövrünə aiddir və eramızdan əvvəl 1880-1699-cu illər arasında tarixləndirilir. Alimlər inanırlar ki, bu kəşf Dunay boyunca Vatin mədəni qrupunun inkişafını daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək.

Tədqiqatçılar Dunayın Tunc dövründə Balkanlar və Mərkəzi Avropa arasında insanların, ideyaların və texnologiyaların mübadiləsi üçün mühüm bir dəhliz olduğunu vurğuladılar.

Onların fikrincə, yeni məlumatlar yazının yaranmasından çox əvvəl qədim əlaqələrin xəritəsinin daha dəqiq yenidən qurulmasına imkan verir.