Çingiz Müzəffəri: - QARABAĞ "ÇERNIY SAD"?

Çingiz Müzəffəri: QARABAĞ "ÇERNIY SAD"?

Erməni yer üzünün ilanı,
insanlığın düşmənidir.
Sədi Şirazi.

 

Bədnam qonşularımızın “oğru imici” artıq heç kəsdə mübahisə doğurmur. Azərbaycan türkcəsində belə bir deyim də var:”Oğurluqla, əxlaqsızlıq 40 gün gizli qalar.” Ozgə torpaqlara, musiqiyə, tarixi abidələrə, xalçalara, musiqi alətlərinə, mətbəximizə “mənimdir” deyən bədnam qonşularımız bu prosesdə necə deyərlər, tez–tez “quş buraxırlar”, yəni sadə dilllə desək,onların oğru olduqlarını sübut edən kobud səhvərə yol verirlər. Bunlardan bir neçəsini xatırlayaq.
1.Bu bədbəxtlər Qarabağa “Arsax” deyəndə elə düşünürlər ki, bununla toponim erməniləşir. Daha anlamaq istəmirlər ki, “Ərsaq” sözü türk mənşəli saklar anlamına gəlir ki, bunun da erməniyə heç bir dəxli yoxdur.
2.”Dolma”- nəyinsə içini doldurmaq anlamına gəlir ki, bunun da erməniyə aidiyyatı olmadığı yəqin ki, heç kəsdə şübhə doğurmur.
3.“Zurna”- zor ney deməkir ki, bu da “ güclü ney” mənasını verir ki, bu da hər kəsə aydındır.Burada çox məşhur “Qara zurna”-nı xatırlasaq yerinə düşər. “Qara zurna”- “boyük”, “güclü zor ney” mənasına gəlir.Buradakı “qara” sözünü yadda saxlayın.
4.”Basdırma”- nədəsə basdırılma mənasındadır. Məsələn, əti soğanda basdırmaq. Bizdə bu təam həm də “Çoban basdırması” kimi də tanınır.
5.”Təndir”- Altaydan İstanbula qədər təndir türk qövmünün min illərdir ki, işlətdiyi çörək bişirmə sobası

 kimi geniş yayılmışdır. Bu məsələdə də mübahisə eləməkçin gərək elə erməni olasan.Yeri gəlmişkən elə internetdə ermənilərin təhqirlərinə yalnız bir cavab yazıram:”erməni”. Zənnimcə bu söz bütün neqativi özündə ehtiva edir...6.Bəs “Sarı gəlin” mahnısı? Axı ermənicə “sarı” və “gəlin” sözləri başqa cür səslənir.Erməninin bu mahnını bizim dilimizdə oxumasını çoxları eşitmiş olarlar.Qədim Türk dilində “qara” söznün məna çalarları az deyil. Bunlardan qonşularımıza ancaq biri məlumdur: ”qara rəng” mənasını verən. Qara dəniz, Qaradağ, Qarabağ, qara zurna və s. Bu sözlərdə “qara” sözü rəng deyil, “böyük” mənasındadır. Keçmiş Yuqoslaviya ərazisi sayılan Çernoqoriya da, “Qaradağ” sozünün ruscaya tərcüməsindən başqa bir şey deyil. Bu yerdə Puşkinin əsərlərindən birində rast gəldiyim “KOZEL” toponimini xatırlayıram. Yerin adı türkcə, “gözəl” sözündən qaynaqlansa da, rusca “keçi” kimi təqdim olunur. Kitabın özündə bu barədə qeyd də vardı. Bu günlərdə internetdə belə bir yazıya rast gəldim, olduğu kimi verirəm:

Томас де Ваал: Процесс карабахского урегулирования лишен содержания .Сегодня есть лишь формальные черты процесса урегулирования нагорно-карабахского конфликта, но процесс лишен содержания. Об этом сегодня на пресс-конференции заявил эксперт по вопросам Кавказа фонда "Карнеги" автор нашумевшей книги о нагорно-карабахском конфликте "Черный сад" (08.09.2014.)
Təqribi tərcüməsi belədir ki, hazırda münaqişənin həlli prosesi məzmundan məhrumdur, yəni mənasızdır. Bu mətnin detallı tərcüməsinə ehtiyac duymadım. Çünki, məqsədimiz “Qarabağ” adının necə təhrif olunmasını qeyd etməkdi.
Bu yazıda yəqin ki, ermənilərin təqdimatı ilə “Qarabağ” toponimi "Черный сад"(qara rəngli bağ) kimi verilir. Xüsusi isimlər tərcümə olunmaz. İndi biz Qorbaçovu “Qozbelov” yazsaq necə olar? Yeri gəlmişkən, “Dağlıq Qarabağ”, “Yuxarı Qarabağ” adları separatçıların uydurmasından başqa bir şey

 deyil. Tarixən yalnız bir topnim mövcuddur:”QARABAĞ”
Bizə məlumdur ki, “Qarabağ” topnimlərinə başqa yerlədə də, Məsələn, Əfqanıstanda da rast gəlinr.Görəsən erməninin bundan xəbəri varmı?
Bizlərdə məşhur deyimlər də var:”Özgə atına minən tez düşər.”, yaxud da “Özgə danasını bağlayanın çatısı əlində qalar”.
Hazırda isə, tarixi hadisələrin gedişatı Qarabağ müşkülünün həllində “Dua oxumaqla donuz darıdan çıxmaz” deyiminin aktual olduğunu bizlərə diktə edir.
Müzəffəri-H.Ç. Sumqayıt ş.
09.09.2014-cü il.

 

 ( Sos.şəbəkədə gedən yazışmanin FOTO-ƏKSİndə olan qramatik və məzmun səhvlərinə görə redaksiya məsuliyyət daşımır ) 
 Bütün hüquqlar qorunur ! Xəbərlərdən istifadə edərkən    www.AZpress.AZ    saytına istinad zəruridir !