Nyu-Yorkda xalq teatrı və yaxud Azərbaycanda çəkilən seriallar niyə bu səviyyədədir? - (+FOTO=1)

Nyu-Yorkda xalq teatrı və yaxud Azərbaycanda çəkilən seriallar niyə bu səviyyədədir? (+FOTO=1)

 AZpress.AZ xəbər verir ki, Sumqayıt Dövlət Musiqili-Dram Teatrının Baş rejissoru, xalq artisti Firudin Məhərrəmovdur “Eyruzunsesi.az” saytının qonağı olub.

 

-Firudin müəllim, əslən sumqayıtlı olan Telman Cəlilov Amerikanın Nyu-York şəhərində öz təşəbbüsü ilə xalq teatrı yaradıb. M.F.Axundzadənin "Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli şah" əsərinə quruluş verməyi sizə həvalə etmişdi. Niyə məhz sizə?

-Telman Cəlilov hələ Amerikaya köçməmişdən öncə Sumqayıt teatrında baletmeystr kimi fəalyyət göstərib. Birlikdə tamaşalar hazırlamışıq. Bundan əlavə 1974-75-ci illərdən Sumqayıtın N.Nərimanov adına mədəniyyət evində özfəaliyyət dərnəklərində çalışmışdır. Təbii ki, biri-birimizi yaxşı tanıyırdıq. O Amerikada olanda tez-tez zəng edər, teatr və incəsənət haqda uzun-uzadı fikir mübadiləsi edərdik. Telman həmişə yeni-yeni ideyalarla yaşayan sənətkardır. Günlərin bir günü o məni Amerikaya dəvət edib, yeni bir teatr açmaq ideyasını bildirdi. Mən əvvəlcə bunun sadəcə bir arzu olduğunu düşündüm. Sonra söhbət ciddiləşdi və biz artıq əsər seçiminə başladıq. Əvvəlcə Üzeyir bəyin "Arşın mal alan"ini, "O, olmasın, bu, olsun"nuı, hətta müasir tipli komediyaları nəzərdən keçirdik. Sonuncu Mirzə Fətəli Axundzadənin "Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli şah" komediyası üzərində dayandıq. Mən bir neçə əlamətlərinə görə bu komediyanı məqbul sayırdım. Əvvəla M.F.Axundzadə milli professional dramaturgiyamızın banisi sayılırdı və yeni yaranan bir teatrda bu mütəfəkkirin əsərindən istifadə etməmək günah sayılardı. İkincisi, bu komediya öz milli koloritinə, eqzotik məziyyətlərinə görə Amerikada maraqla qarşılanacaqdı, üçüncüsü də qarşıdan M.F.Axundzadənin 200 illik yubileyi yaxınlaşırdı.

Bundan əlavə Telman Sumqayıt teatrından kiçik bir truppanı da dəvət etmək qərarına gəlmişdi. Mən hətta aktyorları və orda oynayacağımız tamaşanı da planlaşdırmışdım. Amma təəssüf ki, bu işə qol qoyası adam nədənsə məsələni acı bağırsaq kimi uzatdı. Nəticədə Sumqayıt teatrı Amerika səfərindən məhrum oldu. Əvəzində dəvəti Musiqili komediya teatrı qəbul etdi. Afaq Bəşirqızı bir qrup aktyorlarla, başda teatrın direktoru Əliqismət Lalayev olmaqla Amerikaya səfər etdilər.

Mən onlardan bir həftə qabaq yola düşmüşdüm. Qarşıdan müstəqilliyimizin bərpasının 20-ci ildönümü gəldiyindən Telmanla böyük bir bayram konserti düzənlədik. Afaq xanım öz truppasıyla Nyu-York tamaşaçılarına gözəl, sevincli anlar bəxş etdilər.

Bir neçə gündən sonra kollektiv Azərbaycana qayıtdı. Məni isə Telmanla Nyu-Yorkda Azərbaycan teatrını yaratmaq kimi məsuliyyətli bir iş gözləyirdi.

-Siz rejissor kimi fəaliyyətə başlayanda düşünə bilərdinizmi, bir zaman gələcək, Amerikaya gedib Azərbaycan diasporu qarşısında hər hansı bir əsəri səhnəyə qoyacaqsınız?

-Şübhəsiz ki, nə vaxtsa Amerikaya gedib orda diaspora teatrı yaratmaq heç ağlımın ucundan da keçməzdi. Amma sən saydığını say... Görünür, bu da bir yaradıcılıq taleyidir ki, düşdü bəxtimizə.

-Şübhəsiz ki, tamaşada oynayan aktyorların hamısı həvəskar idilər. Peşəkar rejissor kimi sizi nə qane etmədi və yaxud hansı məqamlar razı saldı?

-Onu deyim ki, tamaşada rol alanların çoxunun aktyorluq təcrübəsi olmasa da, səhnə təcrübələri var idi. Belə ki, onların hər biri Telmanın orda yaratdığı rəqs ansamblının üzvləri idilər və bayram tədbirlərində səhnəyə çıxırdılar. Yəni səhnə aktyoruna lazım olan plastika onlarda azdan-çoxdan var idi. Amma şübhəsiz ki, bu səhnədə obraz yaratmaq üçün yetərli deyildi. Peşəkar aktyorlara öyrəşmiş rejissorun həvəskarlarla tamaşa hazırlaması çox çətin bir prosesdir. Sən onların səhnə naşılığına, həvəskar şıltaqlığına dözməyə məcbur olursan. Üstəlik digər çətinliklər də vardı. Gündüzlər demək olar ki, məşqlər alınmırdı. Bir çoxları gün batana qədər işdə olurdular. Axşamlar vaxt tapıb gəlirdilər və səhərə qədər məşq edirdik. Bundan əlavə orda məşqlər üçün icarəyə yer götürmək, onun haqqını ödəmək kimi çətinliklər çıxırdı qarşımıza. Şübhəsiz ki, bunların hamısının öhdəsindən cəfakeş Telman gəlirdi. Amma bütün bu çətinlikləri mənə unutduran, dözməyə vadar edən, aktyorların öz işinə sonsuz marağı və istəyi idi. Onların gözlərindəki qığılcımı, nəsə yaratmaq həvəsini görəndə mən də ruhlanırdım. Elə biri-birimizi ruhlandıra-ruhlandıra ayyarımlıq gərgin məşqlərdən sonra tamaşanı bitirdik.

-Tamaşa başa çatandan sonra adətən bütün yaradıcı heyəti səhnəyə dəvət edirlər. Həmin an hansı hissləri keçirdiniz?

-Hər şeydən öncə bir qürur hissi var idi hamımızda. Bütün bu proseslərin içində bir hiss ilişib qalmışdı. Xəyalımda hələ 1873-cü ildə realnı məktəbin tələbələrinin iştirakı ilə açılmış ilk Azərbaycan teatrı canlanırdı. Onların həmin hadisəni necə bayram etdiklərini, necə sevindiklərini təsəvvür etmək istəyirdim. Düşünürdüm ki, yəqin onlar da ilk tamaşalarına bizim ki, kimi seviniblər.

Premyeramız Nyu-Yorkun Bruklin şəhərində baş tutdu. Qonaqlarımız çox idi. Azərbaycanın BMT-dəki nümayəndəliyi, Azərbaycan diaspora Dövlət komitəsinin, Nyu-York Türk diaspora və dağ yəhudiləri icma nümayəndələri və çox sayda digər tamaşaçılar ilk tamaşamızı maraqla seyr etdilər. Həmin gün böyük bir bayram əhval-ruhiyyəsi yaşandı. Səhnənin bir tərəfində M.F.Axundzadənin iri portreti, digər tərəfdə isə Azərbaycan və Amerika bayraqları asılmışdı.

M.F.Axundzadə əsərin remarkasında hadisələrin Qarabağda Novruz bayramı ərəfəsində baş verdiyini yazmışdı. Biz də bu remarkadan istifadə edərək tamaşa zamanı Qarabağ,"Novruz" abu-havası yaratdıq. Tamaşaçılara xonçalarda şəkərbura, paxlava digər bayram şirniyyatları paylandı. Bir sözlə, unudulmaz bir teatr açılışı düzənləndi.

-Telman Cəlilin təşəbbüsü ilə yaradılan teatrın perspektivləri varmı?

-Hər bir teatrın yaşaması və inkişafı üçün iki əsas şərt vacibdir. Yaradıcı potensialın mövcudluğu və maliyyə dəstəyi. Məlumdur ki, Azərbaycanın özündə belə özəl teatrların yaşaması çox zaman qeyri-mümkün olur. O ki, qala kapitalizmin göbəyi sayılan Amerikada... Bizim yaratdığımız teatrın yaradıcı potensialı var. Qaldı maliyyə resurslarına, bu haqda yəqin ki, Azərbaycan Diaspora Komitəsi və digər əlaqədar təşkilatlar düşünməlidirlər. Axı, bu teatr uzaq Amerikada Azərbaycan mədəniyyətini təmsil etməyi qarşısına məqsəd qoyub. Bu, Azərbaycan adına aparılan təbliğatın tərkib hissəsidir. Onu da deyim ki, Amerikada məskunlaşmış digər ölkələrin diaspora təşkilatları öz mədəniyyətlərini yaymaq yönündə çoxdan fəaliyyət göstərirlər. Biz də güclərimizi səfərbər edib, Nyu-Yorkda yaratdığımız bu yeganə teatr ocağımızı yaşatmalıyıq. Bu, hamımızın vətənpərvərlik borcudur...

-2020-ci ildə Telmanın yazdığı "Drijor" adlı komediya üzərində hazırlıq işləri gedir. Sizi yenidən Amerikaya dəvət etmək istəyirlər. Bu, dostluqdan irəli gəlir, yoxsa peşəkarlıq önəmli sayılır?

-Onu deyim ki, Telman çoxcəhətli yaradıcılıq fantaziyasına malik olan bir insandır. Bir ildən çoxdur ki, "Drijor" komediyası üzərində çalışdığını, artıq aktyor seçimini və rol bölgüsü etdiyini də bildirib.

Şübhəsiz ki, tamaşanı hazırlamaq üçün rejissor amili vacib şərtdir. İllah da həvəskar aktyorlarla tamaşa hazırlayanda ... Bizim Telmanla bu yöndə artıq iş təcrübəmiz olduğundan təbii ki, məni yenidən Amerikaya dəvət edir. İnşallah, bu işin öhdəsindən də uğurla gələcəyik.

-Əsas mövzudan kənara çıxıb sizə belə bir sual vermək istəyirəm. Amerikada həmvətənlərlə ünsiyyətdə olanda, onlarda Azərbaycan həsrətini duya bilirdinizmi?

-Amerikada yaşayan diaspora üzvləri çox pozitiv və həyatcanlı insanlardır. Vətən həsrəti onlarda pessimizmə çərçivələnmir. Əksinə, bu, özünü vətənpərvər duyğu və hisslərlə büruzə verir. Bizim bəzən formal şəkildə qeyd etdiyimiz bayramlarımızı onlar coşqun vətənpərvərlik hissləriylə keçirirlər. Bu, keyfiyyətlərinə görə mən bəzən onlara həsəd də aparırdım.

-Bəs asudə vaxtlarınızda söhbətinizin əsas mövzusu, sirr deyilsə, nə idi. Nostalji hisslər Amerika həyat tərzinə güc gəlirdimi, yoxsa ...

-Biz elə asudə vaxtlarımızda da orada teatrdan, mədəniyyətdən Azərbaycandan danışırdıq. Amma açığını deyim ki, tək qalan vaxtlarımda darıxırdım. İki ay yarım Amerikada qalmaq mənim üçün böyük bir zaman idi. Üstəlik də xarakterimə görə yerdəyişməyə meyilli insan deyiləm. Harda oluramsa olum, doğulub boya-başa çatdığım doğma Sumqayıtım üçün çox darıxıram.

-Sumqayıt Dövlət Dram Teatrı ilə Nyu-Yorkda yaradılan teatr ilə bir növ yaradıcılıq körpüsü yaratmaq haqqında düşünürsünüzmü? Əlbəttə bu işdə son söz Mədəniyyət Nazirliyinin olmalıdır. Hər halda Sizin fikrinizi bilmək pis olmazdı.

-Bir vaxtlar Telmanla belə bir təşəbbüsümüz oldu. Nyu-York Azərbaycan teatrı ilə Sumqayıt Dövlət Dram teatrı arasında yaradıcılıq körpüsü yaratmaq istədik. Planımızda müştərək tamaşalar hazırlamaq vardı. Hətta Sumqayıt teatrının köməkliyi ilə Amerikadakı teatrımızın texniki bazasını gücləndirmək fikrində idik. Düz vurğulayırsınız ki, bu işdə son sözü Mədəniyyət Nazirliyi deməlidir. Dövlət Diaspora komitəsi də bu məsələdə öz köməyini əsirgəməməlidir.

-Əgər yaradıcılıq körpüsü yaranarsa, hansı əsəri özünüzlə aparardınız?

-Təbii ki, milli dramaturgiyamızdan bir nümunə aparmağın tərəfdarıyam. Yenə Axundzadədən, Üzeyir bəydən bir nümunə. Özü də bu tamaşalar sırf müzikl janrında hazırlanmalıdır. Biz oranın tamaşaçılarını ancaq və ancaq milli dəyər və koloritimizlə təəccübləndirə bilərik.

-Gəlin Nyu-Yorkdan Sumqayıta transfer edək. Hansı əsər üzərində işləyirsiniz?

-2019-cu il mənim yaradıcılığımda səmərəli illərdən biri oldu. İki yeni tamaşaya quruluş verdim, beş tamaşanın bərpasını həyata keçirdim. Hələ üstəlik dövlət tədbirlərinin hazırlanmasında da çalışdım. Sumqayıtın 70 illiyinə həsr olunmuş Əli Əmirlinin "Sevgilim Sumqayıt" tamaşası tamaşaçılar tərəfindən uğurla qarşılandı. Lənkəran Dövlət Dram Teatrında C.Cabbarlının 120 illiyinə həsr olunmuş "Vəfalı Səriyyə" tamaşasına verdiyim quruluş da müvəffəqiyyətlə keçdi. Hal-hazırda Akademik Musiqili Teatra dəvət almışam. Orda Pərviz Seyidlinin "İstintaq" əsərinə quruluş verəcəyəm. Bir sözlə iş başdan aşır.

-Sumqayıt yazarları öz pyesləri ilə sizə müraciət edirlərmi?

-Çox olmasa da müəyyən qism yazarlar var ki, bizə pyesləriylə müraciət edirlər. Ümumiyyətlə pyes ədəbiyyatın ən çətin növlərindən biridir. Səhv etmirəmsə, belə bir deyim var ki, dramaturgiya ədəbiyyatın süzgəcidir. Dramaturq səhnənin şərtlərindən tutmuş aktyor ifaçılığının sirlərinə qədər bir çox şeylərdən xəbərdar olmalıdır. Yeni dövr teatr formalarını əxz etməlidir. İndi artıq uzun-uzadı dialoqlar, nə bilim söz oyunları teatral mühitdə qəbul olunmur. Təəssüf ki, çox zaman bu tipli pyeslərlə rastlaşırıq.

-Ümumiyyətlə, illik repertuar tutanda daha çox nəyə üstünlük verirsiniz: klassikaya, yoxsa müasirlərə?

-Şərt deyil ki, klassika və ya mütləq müasir əsərlər olsun. Kifayətdir ki, seçilən əsərlər bu günün səhnə qanunlarına cavab versin. Əsərdə barışmaz psixoloji konfliktlər, dolğun və fərqli xarakterlər olmalıdır. Çox zaman müasir əsərlərdə bu çatışmazlıqlar olduğundan, teatrlar milli və ya xarici klassikaya üstünlük verirlər. Biz də o cümlədən...

-Gəlin səmimi olaq. İstədiyiniz əsəri səhnəyə qoya bilirsinizmi?

-Tam səmimi deyim ki, həmişə yox. Bunun bir çox səbəbləri olur. Amma tamaşaya hazırlayacağım əsər hətta tam ürəyimcə olmayanda belə, üzərində çox ciddi əməliyyatlar aparıram. Bəzən elə olur ki, bu əməliyyatlaruzandıqca uzanır. O zamana qədər ki, məndə həmən əsərə qarşı bir doğmalıq, bir inam yaranır. Bax onda, həmin əsəri hazırlamağa qərar verirəm. Xalturayla aram yoxdur. Müəllimlərimin keçdiyi məktəb zatən buna yol verməz.

-Niyə siz, təkcə siz yox, elə Bakının özündə də hər hansı bir əsərin səhnəyə qoyulmasında ictimai rəy öyrənilmir. Məsələn, mən bir tamaşaçı kimi C.Cabbarlının "Od gəlini" və Şillerin "Qaçaqlar" əsərinə məmnuniyyətlə baxmaq istərdim. Ancaq bu mənim istəyimdən asılı deyil. İctimai sorğu olarsa, repertuar da zəngin olar, səhnəyə zəif əsərlər ayaq açmaz. Mənimlə razısınız?

-Tamaşaçılar, müəyyən faiz elitanı çıxmaq şərtilə ədəbiyyatla, dramaturgiya ilə az maraqlanırlar. Hətta bir çoxları indi siz adlarını çəkdiyiniz əsərlərdən xəbərsizdirlər.

Rusiyada və ya Qərbdə tamaşaçılar bu sahədə çox aktivdirlər. Onlar pyesə, müəllifə, aktyor, rejissor işinin marağına görə teatrlara üz tuturlar. Yəqin ki, nə vaxtsa bizdə də bu baş verəcək. Deməyim odur ki, bu problem təkcə teatrlardan asılı deyil. Bu yöndə böyük bir təbliğat mexanizmi işə düşməlidir. Təhsil, televiziyalar, mətbuat bu prosesdə əsas rol oynaya bilər.

-Bu günkü aktyorlarla, dünənki aktyorlar arasında oxşar və fərqli cəhətlər nədən ibarətdir?

-Oxşar cəhət odur ki, əvvəlkiləri də aktyor deyə çağırırdılar, indikiləri də. Amma fərqli cəhətlər həddən çoxdur. Əsl aktyor bir fərd kimi ətrafı üçün çox maraqlı, xarakter tamlığına malık və şəxsiyyət kimi bütöv olmalıdır. Bundan sonra gəlir peşə sirrlərinə nə dərəcədə yiyələnməsi. Əvvəlki aktyorlar teatrsənətinə ciddi münasibətləri ilə, məktəblərinə sadiqlikləri ilə, peşə nizam-intizamına fanatik yanaşmaları ilə fərqlənirdilər. Sənət sevgisi, yanğısı onlarda daha güclü idi. Demirəm ki, indi belələri yoxdur. Var, amma həddən artıq azdır. Onu da deyim ki, bu təkcə aktyorlara deyil, rejissorlara da aiddir. Rejissura məktəbinin əsaslarından xəbəri olmayan, təfəkkürü məişətçilikdən uzağa getməyən, yalnız gözə kül üfürməklə məşğul olan o qədər dırnaqarası rejissorlar var ki...

-Peşəkar rejissor və xalq artisti kimi, əgər sizə teatrda islahat aparmağı tapşırsaydılar nədən başlayardınız?

-Elə ilk növbədə attestasiyadan. Yaxşını pisdən, istedadlını istedadsızdan ayırıb hərənin öz yerini göstərərdim. Bu gün kimlərsə, hansı yollarlasa fəxri ad almaq iddiası ilə yaşayırlar. Özünü rejissor, aktyor adlandıran elələrini tanıyıram ki, indiyədək ortabab bir iş ortaya qoymayıblar, amma utanmadan fəxri ad uğrunda dəridən qabıqdan çıxırlar. Belələri istedadlı adamların haqqına girirlər. Bəzi teatrdan bixəbər məmurlar da təəssüf ki, belələrinə rəvac verirlər. Bu məsələdə əsas qiyməti məmurlar deyil, peşəkar yaradıcı adamlar verməlidirlər. Ümumiyyətlə isə teatrda islahatların son məqsədi əsl yaradıcı insanları söz sahibinə çevirməkdir. Əgər teatrlarda məmur idarəçiliyi üst götürürsə, o zaman əsl inkişafdan söz gedə bilməz.

-Belə bir sual. Teleseriallar sizi qane edirmi?

-Bir-iki maraqlı teleserialı çıxmaq şərti ilə qalanları demək olar ki, xalturadır. Ümumiyyətlə ondan başlamaq lazımdır ki, serial özü nə deməkdir ? Bu ciddi bir sənər əsəri olmalıdır, yoxsa bəzilərinin dediyi kimi, ailədə vaxt öldürmək üçün bir vasitə və ya evdar qadınların mətbəx qulaq yoldaşı olmaq üçündürmü?

Mən belə düşünürəm ki, əgər hər hansı bir iş ekrana çıxıb, ailələrə daxil olursa, bu sözsüz ki, peşəkar iş olmalıdır. Əks təqdirdə, bu ailələrə, tamaşaçılara sayğısızlıq sayılmalıdır.

-Teleseriallara ayrılan vəsaitlə tammetrajlı bədii film çəkmək daha düzgün olmazmı? Axı, son iyirmi ildə geniş tamaşaçı auditoriyasında yaddaqalan filmlərimiz yoxdur. Nədir bunun səbəbi? Yoxsa burda da monopoliya və kimlərinsə marağı önə çəkilir?

-Son dövrlərdə bir neçə tammetrajlıbədii filmlər ərsəyə gətirilib. Bu yöndə işlər gedir. Artıq maraq doğuran rejissorlar da peyda olur. Bu, filmlərin bəziləri ciddi beynəlxalq film festivallarında nümayiş olunur və ara-sıra ödüllər də qazanır. Təəssüflər olsun ki, hələ də, həmin filmlər geniş tamaşaçı auditoriyasında nümayiş olunmur. Şübhəsiz ki, belə filmlər azlıq təşkil edir. Bu, sahədə monopoliyanın olduğunu deyə bilmərəm. Amma teleseriallarda güclü monopoliyanın olduğundan xəbərdarm. Və bu kimlərinsə marağına xidmət etməkdədir.

-Son illərdə ekranlarda baxdığımız seriallara fikir verin. Eyni rejissorlar, eyni ssenaristlər. Dramaturji materialların bir çoxu zəif, çoxlu təkrarçılıq və məntiqsizlik baş alıb gedir, rejissor işində qeyri-peşəkarlıq duyulur. Məgər respublikada yazar azdırmı? Bəlkə rejissor qıtlığı var? Hər halda mən belə düşünürəm. Sizin fikrinizi bilmək istərdim.

-Siz özünüz də yaxşı bilirsiniz ki, hər hansı bir filmin startı, düşünülmüş, maraqlı, aktual hadisələrlə çərçivələnmiş ciddi konfliktlərlə sərgilənmiş ssenarıdən başlayır. Təsəvvür edin, klassik yazarlarımız bir əsəri ərsəyə gətirmək üçün aylarla, illərlə müşahidələr aparıb, mövzunu saf-çürük edəndən sonra meydana çıxarırlar. İndiki teleserial ssenaristləri isə bir-iki ayın içərisində özlərindən saxta və ya oğurluq mövzular uyduraraq iş təqdim edirlər. Rejissorların da bir çoxu serialı uzatmaq üçün dəridən-qabıqdan çıxırlar. Beləcə qeyri-peşəkarlıq baş alıb gedir. Amma onları ciddi tənqid edən və ya düz deyən bir qurum hələki yoxdur.

Haşiyə çıxım. Mən özü də uzun müddət teletamaşalara, teleseriallara ssenarilər yazmışam. Təxminən 18 il öncə mənim ssenarim əsasında "Yanmış körpülər" adlı 25 seriyadan ibarət bir serial çəkildi.

Təvazökarlıqdan uzaq olsa da, deyim ki, Azərbaycanda ilk çoxseriyalının əsasını biz qoymuşuq. Onu da deyim ki, maliyyə xərcləri çox məhdud idi. Aktyorlar demək olar ki, qonorarsız çəkilirdilər. Ssenari yazılışına isə indikilərdən 10 dəfə az pul verilirdi.Amma o zaman həmən serial geniş tamaşaçı auditoriyası toplamışdı və hər yerdə müzakirəsi gedirdi. İndinin özündə də həmən serialı sevərək xatırlayanlar çoxdur. İndi düşünürəm ki, nə idi həmən serialın uğuru? Çünki, serialın mövzusu çox ciddi dramaturgiyası olan bir əsərdən götürülmüşdü. Yəni ki, özülü möhkəm qoyulmuşdu. Ən əsası isə ssenaridə təkrarçılıqdan, hadisələri uzatmaqdan uzaq idik.

-Son sualı özünüzə vermək istəyirəm. Daha nə demək istərdiniz?

-Sonda demək istərdim ki, ədəbiyyat və mədəniyyət sahəsində çalışan əsl ziyalılarımız haqqında danışdığımız bütün bu neqativlərə təpgi göstərsinlər və mədəniyyətimizin inkişafı üçün bu proseslərdə fəal olsunlar.

Söhbətləşdi: Eyruz Məmmədov 

 
 ( Sos.şəbəkədə gedən yazışmanin FOTO-ƏKSİndə olan qramatik və məzmun səhvlərinə görə redaksiya məsuliyyət daşımır ) 
 Bütün hüquqlar qorunur ! Xəbərlərdən istifadə edərkən    www.AZpress.AZ    saytına istinad zəruridir !